Bahasa Hatuhaha

The International Academic Bookstore in Dallas– USA heeft in haar studies de Bahasa Hatuhaha “Haruku Language” genoemd. Dit internationale taleninstituut heeft de verschillende bahasa tanah in de Molukken in kaart gebracht onder de noemer “Spoken living languages”. In de opsomming beginnend met Alune eindigend met Yamdena vinden wij onze bahasa terug bij Haruku, situatie 2005, met de volgende bijzonderheden: Population 18.219, Region Haruku Island, Lease Islands, central Maluku. Dialects HULALIU, PELAUW, KAILOLO, ROHOMONI, KABAU. Classification Austronesian, Malayo-Polynesian, Central-Eastern, Central Malaya-Polynesian, Central Maluku, East, Seram, Nunusaku, Piru Bay. Comments Each village is a separate dialect. 81% to 92 lexical similarity among dialects.  74% to 76% lexical similarity with Tulehu, 67% to 71 % with Saparua. Bilingualism in Ambonese Malay. Literacy rate in first language : Below 1%. Muslim, Christian.

Omdat de “Haruku Language” op het eiland Haruku divers is heb ik de bahasa, die in het noorden gelegen Hatuhaha wordt gesproken de Bahasa Hatuhaha genoemd. Zoals in de bovenstaande analyse wordt weergegeven staat deze Bahasa Hatuhaha niet op zich zelf. De oorsprong bevindt zich natuurlijk in Ceram. Deze oeroude Alfoeren-taal van onze voorouders werd circa 1470 meegenomen bij de migratie naar Haruku.

Dat deze bahasa eeuwen later nog dagelijks door de Ama Rima Hatuhaha wordt gesproken, naast de Bahasa Indonesia, is voor derden misschien bijzonder. Maar dit heeft natuurlijk te maken met de standvastige karaktereigenschappen van de Uli Hatuhaha door de eeuwen heen, die alleen door Hulaliu in 1590 op geloofsgebied werd ontkracht.
Anno 2014 krijgen de kinderen van Hulaliu op de lagere school onderwijs in deze prachtige taal, die vele malen mooier is dan de z.g. lingua franca (Bahasa Indonesia) van Indonesië !
De Bahasa Hatuhaha vertoont in de basis minimaal 67 % tot maximaal 76 % taalgelijkenis met de bahasa tanah van Tulehu en Saparua. De bahasa die de mensen van Kariu spreken is gelijk aan die van de Bahasa Hatuhaha, mede door de ligging van Kariu (Patasiwa) in dit gebied van de Patarima. Maar in feite is de bahasa tanah van ons allemaal ! Dus mensen van de andere dorpen op Haruku en dorpen van de andere eilanden, misschien herkent u woorden en uitdrukkingen. Doe er uw voordeel mee met deze pagina. Geniet ook van de prachtige muziek en tekst in het bahasa door Satu Ikatan Tali uit Waalwijk !

Want dit is ook uw taal, de sou Alfuru, die ons Alfuru Anaï in Indonesië onderscheidt van de andere bevolkingsgroepen !

Yanain, het witte strand van Hulaliu.

Yanain, het witte strand van Hulaliu.

notes06

Lahan, lahan no ja jo
Satu Ikatan Tali
Waalwijk

 

 

 

 

 

Enkele woorden en zinnen in de Bahasa Hatuhaha