Migratie vanuit Ceram

 

fort Zeelandia

fort Zeelandia

De kennis over het ontstaan van ons dorp is voornamelijk gebaseerd op mondelinge overdracht en misschien op een enkele aantekening door de Portugezen en later de Nederlanders in hun geschriften.
Volgens deze christelijke geschriften vonden er in het jaar 1490 grote volksverhuizingen van grote families en clans plaats vanuit het Noorden van Ceram naar het Westen en het Zuiden van het grote moedereiland Ceram.
Van hieruit staken grote bevolkingsgroepen over naar de eilanden Ambon, Haruku, Saparua en Nusalaut. De oorzaak van deze volksverhuizingen moet worden gezocht in landschaarste en in de oorlogen, die destijds woedden tussen de sultanaten in het Noorden van de Molukken.

alfoerenVolgens de overlevering stak een groot aantal clans Alfoeren,  dat in de Pata Rima en de Pata Siwa opgedeeld was, als de eerste groep bewoners over naar het eiland Haruku.
Deze enorme groep stond onder leiding van de twee kapitans besar: Kapitan Hokman Anhatua en Kapitan Hokman Latu Halawano.
Ondersteund door enkele kapitans ketjil, die later met hun families ook vanuit Ceram naar Haruku trokken, betrokken deze Alfoeren een woonplek tussen de berg Alaka en de berg Hurwano.
Hier werd door de twee kapitans een baileo gesticht, die de naam Kamualu kreeg, en die als centraal punt voor Pulau Haruku diende. Hier konden de bewoners elkaar  ontmoeten voor ceremoniële gelegenheden en om te overleggen.

Op de laatste gemeenschappelijke bijeenkomst in Kamuala werd Kapitan  Anhatua door de clans verkozen tot Tuan Tanah Pulau Haruku. Dit leidde tot verwijdering tussen de twee kapitans en de aan hen verbonden clans. Kapitan Latu Halawano vertrok met zijn clans van de Pata Siwa naar het Zuiden van de berg Hurwano.Kapitan Anhatua vertrok met zijn clans van de Pata Rima naar het Noorden, waar men tussen de bergen Alaka en Hahu Urui   (= varkenskop in bahasa) ging wonen.De Pata Siwa (Negenbond) bestond uit de zes huidige christelijke dorpen : Haruku, Sameth, Oma, Kariu, Wassu en Aboru. Oorspronkelijk bestond Aboru uit vier dorpen : Ama Ika, Ama Tupi, Ama Harua uei en Ama Mahina, zodat men destijds tot het getal negen kwam.De Pata Rima (Vijfbond) ofwel de Ama Rima Hatuhaha bestaat anno 2014 nog steeds uit de Islamdorpen Pelau, Rohomoni, Kabau, Kailolo en het christelijke Hulaliu.
Elk dorp met een door onze voorouderen gezworen taak en onlosmakelijk tot in de eeuwigheid met elkaar verbonden binnen de Uli Hatuhaha !

Intussen vonden nog twee grote volksverhuizingen plaats vanuit Ceram naar Haruku.
En de tweede groep, die uit grote families bestond, werd geleid door Kapitan Pentury.
Deze Kapitan Pentury was van hoge afkomst (seorang pemerintah dari Nunusaku) en volgens de overlevering door de Noija-families in Hulaliu, was hun mojang Pentury afkomstig uit de omgeving van het huidige dorp Kamarian in Ceram.
Kapitan Pentury was namelijk een directe afstammeling van de grootste Kapitan van Nunusaku en Maluku aller tijden: PENTURY IRAI.
Bij aankomst van Kapitan Pentury op het eiland Haruku droeg Kapitan  Anhatua door deze hiërarchie zijn functies en zijn titel Tuan Tanah Pulau Haruku aan hem over.

 

Kapitan Pentury koos als woonplaats de top van de berg Alaka, waar hij een kampong stichtte die Eri genoemd werd. Zijn vrouw heette Hua Putih en samen kregen ze twee dochters :
Hua Putih
Seranja
Kapitan Pentury, die op dat moment geen zoon had, regeerde over Pulau Haruku, zowel over de Pata Rima als over de Pata Siwa.
Hij zorgde voor rust en vrede op Haruku en bracht de Pata Rima en de Pata Siwa weer bij elkaar.
Kapitan Pentury en niemand anders stelde de regels op voor de Kapitans Ketjil, hun malesi2, hun pengawal2, hun pesuruh2 (adjudanten) en voor de familiehoofden ten behoeve van een vreedzame samenleving op het eiland.
Regelmatig ging Kapitan Pentury met zijn familie terug naar Ceram, waar hij zijn nog op Nusa Ina aanwezige familieleden bezocht.
Hij stichtte in het Zuiden van Ceram het dorp Eri, gelijknamig aan zijn woonplaats op Alaka op Haruku.
Later werd dit dorp Makariki genoemd.
Op Ceram bezocht Kapitan Pentury met zijn gezin ook de Radja Sahulau.
Zijn oudste dochter Hua Putih trouwde met de oudste zoon van Radja Sahulau, genaamd Kasimilali Pattimura.
Zijn tweede dochter Seranja trouwde met de tweede zoon Kapitan Kasimilah, genaamd Pati Useng.
Met zijn twee schoonzonen Pattimura en Pati Useng en zijn familie keerde hij terug naar Haruku.
Pattimura en Pati Useng werden rechterhand en vertrouwelingen in de regering van Kapitan Pentury over het eiland Haruku.
Pattimura nam zijn intrek op Marsala boven Wai Hokal ten zuiden van het huidige Hulaliu, waar hij waakte over het strand van Wai Hokal en over de mensen tegen invallers, die de bewoners van Haruku tot slaven wilden maken.
Pati Useng ging naar het Oosten van het huidige Hulaliu en stichtte zijn woonplaats op een stenen berg, niet ver van het water boven de kloof Tawa é.
Van tijd tot tijd gingen beide schoonzonen en de andere kapitans van de Pata Rima en Pata Siwa naar Alaka om verslag uit te brengen aan Kapitan Pentury.

Kerajaan Islam Hatuhaha
Migratie vanuit Ceram
Stichting dorpen
Kerstening van Hurariu
Overzicht geloven
Hena masa ami
Amarima / Uli Hatuhaha
Perang Alaka